do góry
  • Godziny pracy urzędu:
  • poniedziałek - 7:00 - 16:00
  • wtorek,środa, czwartek - 7:00 - 15:00, piątek - 7:00 - 14:00
  • ul. Jana III Sobieskiego 5
    47-440 Nędza

  • tel. 32 410 20 18
    32 410 23 99
    fax 32 410 20 04

Strona główna Turystyka Co zwiedzić Rezerwat Przyrody "Łężczok"

Rezerwat Przyrody "Łężczok"

fot. Tomasz Szczansny
Dla miłośników przyrody wybudowano specjalną wiatę z której można obserwować ptaki, fot. Tomasz Szczansny

Więcej na: www.rudy-raciborskie.katowice.lasy.gov.pl

Rezerwat przyrody Łężczok położony jest w dolinie Odry, na zachód od wsi Babice, za torami linii kolejowej Kędzierzyn – Racibórz. Został utworzony w 1957 roku dla ochrony wielogatunkowego lasu łęgowego i pocysterskich stawów rybnych. Zajmuje powierzchnię 408 ha i należy do największych w Polsce.



Na terenie rezerwatu występuje pięć dobrze zachowanych zespołów leśnych:

    • grad subkontynentalny, w którym występują drzewostany dębowo-grabowe z dużą domieszką lipy drobnolistnej. Właśnie w tym zespole występuje większość chronionych leśnych gatunków, m.in. lilia złotogłów, barwinek pospolity, bluszcz pospolity, marzanka wonna.
fot. Tomasz Szczansny
fot. Tomasz Szczansny
  • łęg jesionowo-wiązowy, uważany za najlepiej zachowany i najbardziej charakterystyczny zespół rezerwatu i całego obszaru doliny Odry w tej części Śląska. Na ciężkich i wilgotnych glebach zachował się starodrzew z przewagą dębu szypułkowego, jesionu i klonu, oraz niewielką ilością lip, grabów i wiązów.
  • olszowy łęg przypotokowy, występujący w kilku miejscach przy wschodniej granicy rezerwatu. W drzewostanie dominuje tu olsza czarna, z domieszką jesionu, dębu szypułkowego i świerka. W runie występują, obok gatunków łęgowych, takich jak np. czartawa leśna, niecierpek pospolity i inne, także gatunki olsowe i szuwarowe, a czasem również grądowe.
  • ols porzeczkowy, zajmujący niewielkie obszary na północny wschód od stawów Salm Mały i Salm Duży. Na stale podmokłych siedliskach rośnie głównie olsza czarna, natomiast w runie występują, obok roślin typowych dla olsu, także bagienne gatunki traw i turzyc. Gatunkami charakterystycznymi dla olsu są m.in. porzeczka czarna, turzyca długokosa i karbieniec pospolity.
  • kwaśna dąbrowa, która zachowała się na najbardziej ubogich i kwaśnych glebach. Rośnie tu głównie dąb szypułkowy i brzoza brodawkowana, z domieszką sosny pospolitej.

W rezerwacie żyją m.in. sarny, lisy, zające. Bytuje tu ponad 210 gatunków ptaków, z czego 121 lęgowych. Ocenia się, że pod względem liczby gatunków ptaków rezerwat zajmuje drugie miejsce w Polsce po Stawach Milickich. Szczególne miejsce w awifaunie rezerwatu mają gniazdujące tu ptaki wodno-błotne, co powoduje, że Łężczok został zaliczony do obszarów o szczególnym znaczeniu dla ptaków wodno-błotnych w Polsce.

fot. Tomasz Szczansny
fot. Tomasz Szczansny

Spotkać tu można bociana czarnego, kanię czarną, perkoza, trzmielojada, kormorana, orlika krzykliwego i gęś gęgawkę.

Dużą atrakcją rezerwatu są również występujące na jego terenie stawy: Salm Duży, Salm Mały, Babiczak, Tatusiak, Grabowiec, Ligotnik, Brzeziniak i Markowiak. Stawy te zostały założone do hodowli ryb przez rudzkich cystersów na przełomie XIV i XV wieku. Ich ogólna powierzchnia wynosi około 218 ha. Rosnąca tu roślinność wodna i nawodna należy do unikalnych w skali kraju. Wśród najciekawszych roślin wyróżniają się: kotewka orzech wodny, storczyk, strzałka wodna, salwinia pływająca, grzybień biały, grążel żółty.

Jedną z najcenniejszych wartości przyrodniczych rezerwatu są stare aleje nagroblowe powstałe co najmniej dwieście kilkadziesiąt lat temu. Są one miejscem życia wyjątkowo licznych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, w tym wielu chronionych. W alejach tych udokumentowano obecność kilkuset okazów drzew o wymiarach pomnikowych.

Opuszczony budynek domku myśliwskiego
 Domek  myśliwski

Na terenie Łężczoka znajduje się też jeden z obiektów zabytkowych gminy, wpisany do rejestru zabytków. Jest nim dworek myśliwski, usytuowany pomiędzy stawami Ligotnik i Brzeziniak, w południowej części rezerwatu. Został zbudowany przez właściciela dóbr Babice około 1783 roku. Po wojnie mieściła się w nim gajówka, jednakże obecnie budynek stoi opuszczony i jest zdewastowany.

Przez teren rezerwatu przechodzą również dwa długodystansowe szlaki turystyczne: Szlak Husarii Polskiej z Będzina do Krzanowic, upamiętniający przemarsz wojsk króla Jana III Sobieskiego na Wiedeń oraz Szlak Polskich Szkół Mniejszościowych, przebiegający z Chałupek do Bierawy.

Mapa prezentująca teren rezerwatu: staw Brzeziniak, Ligotnik, Babiczak, Slam Duży oraz kierunki do najbliższych miejscowości
 Mapa rezerwatu przyrody Łężczok

 

Legenda do mapy rezerwatu Łężczok, oznaczenia kolorystyczne oraz piktogramy
 Legenda do mapy rezerwatu Łężczok

 

Opracowano na podstawie materiałów Urzędu Gminy w Nędzy, publikacji: R. Respondowski, E. Wieczorek: Inwentaryzacja krajoznawcza województwa katowickiego. Zeszyt 15. Gmina Nędza, Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK. Katowice 1995 oraz pracy: J. Duda, W. Włoch, L. Trząski: Wstępne rozpoznanie warunków przyrodniczo-krajobrazowych gminy Nędzy, 1999.

kategoria: Powiązane pliki [1]
  Nazwa pliku Data publikacji Rozmiar Pobierz
pdf Łężczok-perła przyrody broszura.pdf 16-01-27 11:03 7.68MB pobierz plik: Łężczok-perła przyrody broszura.pdf